Döner Sermaye Üzerindeki Mali Yük Azaltılmalıdır

Sağlık Sen Genel Başkan Yardımcısı Mustafa ÖRNEK sendikanın resmi internet sayfasındaki köşe yazısında döner sermaye üzerindeki mali yükün azaltılması gerektiğini söyledi.

Döner Sermaye Üzerindeki Mali Yük Azaltılmalıdır

Döner Sermaye bütçesi, Ek ödeme, Global bütçe, SUT fiyatları, Girişimsel işlem puanları, Kadro unvan katsayıları, tavan katsayıları gibi birçok karmaşık kavram. Evet, döner sermaye en çok konuştuğumuz ama ayrıntılarını en az bildiğimiz ve sağlık çalışanlarının gelirlerinin en önemli kısmını oluşturan bir kavram.

Kamu sağlık tesisleri de tıpkı özel hastaneler gibi aslında ürettiği hizmeti ücretlendirerek karşılığında elde ettiği gelirle hizmetin devamlılığını sağlıyor ve hizmetin %95’ten fazlasını da SGK’ya veriyor. Yani SGK’lı hastalara sunduğu hizmetin karşılığında gelir elde ediyor ve bu gelirler döner sermaye bütçesini oluşturuyor. 2009’dan bu yana da ortalama sağlık hizmeti verileri dikkate alınarak Sağlık Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve SGK arasında global bütçe protokolü imzalanarak ücretlendirme yapılıyor. Global bütçe ile Sağlık Bakanlığı SGK’ya ne kadar sağlık hizmeti faturası keserse o kadar para değil, ne kadarlık bir global bütçe anlaşması yapılmışsa o kadar para tahsil eder hale gelmiştir.

Döner sermaye bütçesi, Sağlıkta Dönüşüm Programının ilk yıllarında sağlık tesislerinin giderlerinin bir kısmında ve daha çok sağlık çalışanlarının emeğinin karşılığını vermekte kullanılıyorken, bugün gelinen noktada, sağlık tesislerinin tüm giderleri ve son yıllarda gelen yeni mali yüklerin tamamı döner sermayeye yüklenmiştir.

Son yıllarda hastanelerin gelirleri, sunulan hizmetin sayısal verileri artmaktayken sağlık çalışanlarının elde ettikleri döner sermaye artamamakta hatta geriye gitmektedir. Bunun iki temel nedeni vardır. Birincisi sağlık tesislerinin üzerindeki mali yükün artması, diğeri de neredeyse 9 yıldır SUT fiyatlarının artmamasıdır. Dağıtılabilir döner sermaye hesabında hastanenin gelir tahakkuk tutarı yani hastanenin toplam geliri temel ölçüttür ve bu tahakkuk tutarı da mevcut SUT fiyatlarına göre faturalandırma rakamlarından oluşmaktadır. Yani SUT fiyatları artmazsa dağıtılabilir döner sermaye tutarı da şimdi olduğu gibi çok fazla artamaz.

Diğer temel neden ise Sağlık tesislerinin Döner sermaye bütçesindeki aşırı yüktür. Bunlardan bazıları:
- Giderek artan hizmet alım giderleri (temizlik, yemek, bilgi işlem, veri giriş vb.)
- Kadroya geçmelerine rağmen Döner Sermaye bütçesinden maaş alan çalışanlar,
- Hazine hissesi, Sağlık Bakanlığı merkez payı ve SHÇEK Payı vergileri,
- 375 Sayılı KHK uyarınca ödenen sabit ek ödemeler,
- Sabit ek ödemenin üzerinden ödenen gelir vergileri,
- Özelikle 663 sonrası daha da artan standartlar ve kurumsal performans amaçlı hastane altyapı giderleri,
- Nöbet ücreti, fazla mesai giderleri,
- Dava masrafları,
- Giderek artan tıbbi cihaz, sarf malzeme ve ilaç giderleri vb.

Hastanelerin artan giderek artan bu giderlerinden dolayı çalışanların alın teri ile elde edilen döner sermaye bütçesinin önemli kısmı yukarıdaki giderlere kullanıldığından döner sermaye ek ödemelerinde istenen ve beklenen artışlar gerçekleşememiştir. Bunun yanında 2015 yılında yapılan yönetmelik değişikliği ile Genel Sekreterlere verilen dağıtılabilir döner sermayeye karar verebilme yetkisi ve Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu’nun “Aylık Gelir ve Dağıtılacak Ek Ödeme” konulu 21.8.2015 tarihli genelgesi dağıtılabilir döner sermayeyi aşağıya çekmiştir.

Bilindiği üzere 2015 Ağustos ayında imza altına aldığımız ve şu ana kadarki en başarılı toplu sözleşme olan 2016-2017 yılları Toplu Sözleşmesinde Döner Sermaye katsayıları adına çok önemli artışlara imza attık. Bu kazanımlarımız 1 Ocak 2016 itibariyle hayata geçti. Şimdi bu ve diğer kazanımlarımızın en üst düzeyde çalışanlarımıza yansıtılabilmesi için döner sermaye bütçemize sahip çıkma zamanı. Bu kapsamda önümüzdeki aylarda Sağlık Sen Stratejik Araştırmalar Merkezi (SASAM) olarak döner sermayeyi masaya yatırarak bu konuyu aylık analiz raporlarımızdan birisinin başlığı yapacağız.

Döner Sermaye Bütçesi ile ilgili acilen alınması gereken önlemler:
- Döner Sermaye bütçesinden maaş alanların genel bütçeye geçirilmesi,
- Diğer kamu kurumlarında olduğu gibi sabit ek ödemelerin genel bütçeden ödenmesi ve gelir vergisinden muaf tutulması,
- Nöbet, fazla mesai yolluk gibi giderlerin genel bütçeden ödenmesi,
- Hazine hissesi, Sağlık Bakanlığı merkez payı ve SHÇEK Payı vergilerinin kaldırılması,
- Büyük onarım giderlerinin genel bütçeden karşılanması.
gibi önlemlerin acilen hayata geçmesi gerekmektedir. Bunların hayata geçmesi sadece sağlık çalışanlarının hak ettikleri ek ödemeyi alması için değil şu an borçluluk süreleri 200 günlere ulaşmış kamu sağlık tesislerinin de hayatını devam ettirebilmeleri ve sağlık sisteminin finansal sürdürülebilirliği için önemlidir.
 
 

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.